Peuters bijten vaker dan de meeste mensen denken.

Wist je dat naar schatting maar liefst 75% van de peuters wel eens bijt en dat 30 tot 50% van alle peuters die naar een groepsopvang gaan weleens gebeten worden? In een opvang zijn er meer kinderen, meer aanleiding tot frustratie en is de kans vaak ook groter dat er gebeten wordt dan thuis.

Peuters bijten dus regelmatig en dat is soms erg frustrerend, maar verplaats je eens even in je peuter: nog maar een paar maanden geleden waren ze baby’s en verkenden ze de wereld met hun mond. Alles wat ze tegenkwamen, ging hun mond in. In hun korte leven hebben peuters gezien dat anderen hun mond gebruiken om zowel verbaal als non-verbaal te communiceren. Heb je je peuter wel eens gekust? Op zijn of haar buik blazen? Je mond gebruiken om de nek van je baby te strelen? Doen alsof je de tenen van je baby “opeet”? Kinderen doen ons na, dus het is niet zo raar dat ze dit overnemen. Helaas hebben ze nog geen controle over hoe hard ze bijten. 

Enkele van de mogelijke redenen waarom kinderen bijten:

• Peuters missen de nodige taal om hun behoeften en wensen te uiten. Tel daarbij op dat ze egocentrisch zijn en de behoeften en gevoelens van anderen nog niet begrijpen, en je hebt het perfecte recept voor bijten. Het is je mond gebruiken om te communiceren als je de nodige woorden nog niet hebt.

  Als Alex het speeltje van haar vriend wil, haar handen gebruikt om het vast te pakken en niet met woorden kan uitdrukken wat ze wil, zijn haar tanden het enige waarmee ze haar punt kan maken,…

• Grote gevoelens zorgen er ook regelmatig voor dat kinderen gaan bijten.

• Peuters bijten soms wanneer ze aan het ontdekken en spelen zijn. Wanneer daar een grote reactie op komt – ‘Auw!!!’ – is dat natuurlijk ontzettend interessant en leuk en gaan ze dit proberen te herhalen. Ze zien het dan als een spelletje. Belangrijk is dan om je reactie neutraal te houden om te voorkomen dat dit zich blijft herhalen.

• Ook opgestapelde spanning of overprikkeling kan meespelen en kan ervoor zorgen dat kinderen bijten.

• Soms heeft bijten meer te maken met een orale behoefte. Wanneer er tanden komen, kan op iets bijten fijn voelen.

• Wanneer kinderen zich algemeen onveilig voelen, een taal- of ontwikkelingsachterstand hebben, problemen hebben met zicht of gehoor kan bijten, net als driftbuien, vaker en intensiever voorkomen.

Bijten is geen gedrag dat je wilt aanmoedigen, maar wel gedrag dat laat zien dat een kind ergens mee zit of overspoeld is door emoties en nog niet weet hoe hij hier op een goede manier mee om kan gaan. Belangrijk blijft om dit gedrag te begrenzen en ander manieren om met de onderliggende emoties om te gaan aan te leren.

Welke aanpak werkt niet bij bijten?

• Enkel zeggen dat bijten niet mag.

• Het kind wegsturen van de opvang.

• De ouders een schuldgevoel aanpraten.

• Het kind straffen.

• Het kind terugbijten. Door een kind terug te bijten, geef je de boodschap dat agressie een goede manier is om problemen op te lossen en dat is net wat we niet willen.

• Iets smerigs in de mond van een kind stoppen, zoals peper, tabasco of zeep, als straf voor bijten.

• Boos worden.

• Het is in de context van een opvang ook niet redelijk om te verwachten dat de ouder van het kind dat gebeten heeft hem of haar thuis straft. Tegen de tijd dat hij of zij thuiskomt, herinnert een peuter zich de situatie niet eens meer. Dat zou dus weinig zin hebben.

Wat als het bijten blijft duren?

Onthoud dat elk kind uniek is en dat er geen one-size-fits-all aanpak is voor het omgaan met bijtgedrag. Het belangrijkste is om je kind liefdevol en geduldig te begeleiden terwijl ze leren omgaan met hun emoties en leren communiceren op een respectvolle manier.